İşitme Kaybı Durumları

İşitme Kaybı Nedir?

İşitme, insanların çevresiyle iletişim kurmasını sağlayan en temel duyulardan biridir. Konuşmaları anlamak, çevredeki tehlikeleri fark etmek ve sosyal yaşamı sürdürebilmek için sağlıklı işitme büyük önem taşır.

İşitme kaybı, dışarıdan gelen seslerin yeterince algılanamaması, seslerin boğuk duyulması veya hiç duyulamaması durumudur. Kulakta dolgunluk, uğultu ve çınlama ile birlikte görülebilir. İşitme kaybı her yaşta ortaya çıkabilir ancak en sık ileri yaş grubunda ve uzun süre gürültüye maruz kalan kişilerde görülür.

Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre dünya genelinde yaklaşık 1.5 milyar insan işitme sorunu yaşamaktadır. Bu nedenle erken tanı ve doğru tedavi büyük önem taşır.

İşitme kaybı nedir, belirtileri nelerdir? İşitme kaybı türleri, dereceleri ve güncel tedavi yöntemlerini detaylı şekilde öğrenin.

İşitme Kaybı Belirtileri Nelerdir?

İşitme kaybına işaret edebilen bazı belirtiler şu şekildedir:

• Telefon görüşmesi esnasında karşı tarafın konuşmalarını duyamamak
• İki veya daha fazla kişinin bulunduğu ortamda sohbet ederken konuşmaları takip etmekte zorlanmak
• İletişim kurulan bireylerden söylediği şeyleri tekrar etmesini veya daha yüksek sesle konuşmasını istemek
• Televizyon izlerken veya müzik dinlerken sesi başkalarını rahatsız edecek seviyede yükseltmek ve buna bağlı olarak çevreden tepki almak
• Kalabalık ve gürültülü ortamlarda sesleri net olarak anlayamamak
• Kadın ve çocuklar konuştuğunda sesleri anlamakta zorluk çekmek
• İletişim problemi yaşamamak için sosyal ortamlardan uzak durmak

İşitme Kaybı Dereceleri Nelerdir?

İşitme kaybının derecesi, saf ses odyometri testi ile belirlenir ve desibel (dB) cinsinden ölçülür.

Normal İşitme (0-25 dB)

Kişi tüm sesleri rahatlıkla duyar.

Hafif İşitme Kaybı (26-40 dB)

• Alçak sesler zor duyulur
• Kalabalıkta konuşmalar karışır
• “S, F, T, P” gibi harfler net ayırt edilemez
• Çocuklarda ders başarısı etkilenebilir
• Bazı durumlarda işitme cihazı önerilebilir

Orta Derece İşitme Kaybı (41-55 dB)

• Konuşmalar net anlaşılmaz
• Televizyon sesi yükseltilir
• Sürekli zihinsel yorgunluk oluşur
• İşitme cihazı kullanımı önerilir
• Konuşma terapisi ve işitsel rehabilitasyon desteklenir

Orta-İleri Derece İşitme Kaybı (56-70 dB)

• Normal konuşma duyulamaz
• Telefon, zil gibi sesler zor algılanır
• Sosyal hayatta belirgin zorlanma görülür
• Güçlü dijital işitme cihazları gereklidir.
  
  

İleri Derece İşitme Kaybı (71-90 dB)

• Yüksek sesler dahi zor duyulur.
• Konuşmalar anlaşılamaz
• Güçlü işitme cihazı veya koklear implant ile değerlendirilmesi gerekir.

Çok İleri Derece İşitme Kaybı (91 dB ve Üzeri)

• Kişi sadece titreşim hisseder veya hiç duymaz
• En etkili çözüm koklear implanttır
• Dudak okuma ve işaret dili eğitimi gerekebilir
• Çocuklarda erken tanı hayati öneme sahiptir

İşitme Kaybı Türleri Nelerdir?

İşitme kaybı, bir kişinin duyabileceği seslerin düzeyindeki bir azalmayı ifade eder. İşitme kaybı farklı tiplerde olabilir ve genellikle farklı sınıflarda incelenir. Bu sınıflandırmalar kısaca:

İletim (Conductive) Tipi İşitme Kaybı

İletim tipi işitme kaybı, genellikle dış kulak veya orta kulakta meydana gelen bir sorun nedeniyle ses sinyallerinin iç kulağa iletilmesinde bir azalma veya engelleme durumunu ifade eder.

İletim tipi işitme kaybının yaygın nedenleri:

• Kulak kiri (buşon)
• Orta kulak iltihabı (Otitis media)
• Kulak zarı delinmesi (Perforasyon)
• Kemikçik problemleri (Kemikçik zincir deformitesi)
• Doğumsal kulak anomalileri (Mikrotia ve atrezi)

İlaç, ameliyat veya işitme cihazıyla büyük oranda tedavi edilebilir.

Tedavi Seçenekleri:

• İlaç tedavisi
• Ameliyat
• İşitme Cihazları (Hava yolu veya Kemik iletimli)

Sensörinöral (Sinirsel) İşitme Kaybı

İç kulak (koklea), koklear sinir ve santral işitsel yollarda herhangi bir patolojinin bulunması durumudur. Bu tür işitme kaybında patoloji iç kulakta ise sensöriyel kayıp, işitme sinirinde bir patoloji mevcut ise nöral kayıp olarak adlandırılmaktadır. Çoğunlukla medikal ya da cerrahi tedaviler ile düzelme gözlenmemektedir. Sensörinöral tip işitme kayıplarında %90 oranında patoloji kokleada bulunmaktadır. İşitme kaybı genelde kalıcıdır ve cerrahi müdahale gerektirmez.

Sensörinöral tip işitme kaybının yaygın nedenleri:

• Yaşa bağlı işitme kaybı (Presbiakuzi)
• Genetik faktörler
• Gürültüye uzun süre maruz kalmak
• Ototoksik ilaçlar
• Menenjit ve iç kulak enfeksiyonları
• Kafa travmaları

Sensörinöral tip işitme kayıpları tedavisinde, işitme cihazları ve koklear implantlar kullanılmaktadır. Bu tür cihazlar, ses sinyallerini amplifiye (yükselterek) ederek ve işitsel siniri doğrudan uyararak işitme kaybının telafisinde rol oynamaktadır.

Mikst (Karışık) Tip İşitme Kaybı

Hem iletim tip hem de sensörinöral tip işitme kaybının ikisinin de birlikte bulunduğu kayıp türüdür.

Mikst tip işitme kaybının nedenleri genellikle çeşitlidir. İletim tipi işitme kaybına yol açan sorunlar genellikle dış kulak veya orta kulağa odaklanırken, sensörinöral işitme kaybına yol açan sorunlar genellikle iç kulak veya işitsel sinirle ilişkilidir. Bu durum, kişinin işitme kaybının doğru bir şekilde değerlendirilmesi ve uygun tedavi planının belirlenmesi için detaylı bir değerlendirme gerektirir.

Mikst (Karışık) İşitme Kaybının yaygın nedenleri:

• İlaç tedavisi
• Ameliyat
• İşitme Cihazı (Hava yolu ve kemik iletimli)
• Koklear implant

Santral İşitme Kayıpları

Santral işitme sistemi gelişimsel ve patolojik birçok durumdan etkilenebilen, sözel olmayan uyaranlar da dahil olmak üzere sözel lisanı tanımlama ve ayırt etme yetilerine sahip bir sistemdir. Bu sistem birçok nöral yolağı bünyesinde barındırmaktadır. Santral işitme kaybı, periferik işitmenin ve bilişsel becerilerin normal olmasına rağmen, işitsel uyaranların işlemleme sürecinde ortaya çıkan fonksiyon bozukluğudur.

Santral işitme kayıpları nedenleri:

Nörolojik hastalıklar

• Beyin travmaları
• Beyin tümörleri
• Serebrovasküler olaylar (inme)
• MSS bozuklukları

Santral işitme kaybı belirtileri:

• Konuşmayı anlamada güçlük
• Sesleri ayırt etmede güçlük
• Söylenenleri hatırlamada güçlük
• İşitsel uyaranlara yanıt vermede azalma

Tedavi seçenekleri:

• İşitme Cihazı
• Koklear implant
• Cerrahi tedavi
• İşitsel rehabilitasyon

Ani İşitme Kaybı

Ani işitme kaybı, genellikle 3 gün içinde aniden gelişen ve acil müdahale gerektiren bir işitme kaybıdır.

Belirtileri:

• Tek kulakta ani işitme kaybı
• Şiddetli çınlama
• Baş dönmesi
• Kulakta dolgunluk hissi

Tanı Yöntemleri:

• Saf ses odyometri Manyetik rezonans görüntüleme

Tedavi Seçenekleri:

Öncelikle hastaya yapılacak işitme testleri ile ani işitme kaybının varlığı objektif olarak saptanır. Hastanın erken bir süreçte doktora başvurması tedavinin başarısını etkiler. Kişiye ait risk faktörleri de tedaviyi etkileyen diğer önemli bir durumdur.

• Kortizon tedavisi
• Hiperbarik oksijen
• Dolaşım düzenleyici ilaçlar
• Vitamin destekleri