İşitme Kaybı

İşitme kaybı veya işitme azlığı, sesleri algılamada tam veya kısmi azalma olarak tanımlanabilir. İşitme kaybı biyolojik ya da çevresel farklı nedenlerle gerçekleşebilir. İşitme kaybı her yaşta görülebilir.

Seslerin frekansı (kalınlık-incelik) Hertz (Hz) ile belirtilir, şiddeti ise Decibel (dB) ile belirtilir.

Her işitme kaybı aynı değildir. İşitme kaybında etkilenen sesler farklı olabilir. Bu sebeple işitme kaybında uygulanacak yöntem ve cihazlar odyologlar tarafından kişiye özel olarak belirlenir.

İşitme kaybında dereceler ve tipler vardır. Dereceler kişinin işitme eşiklerinin şiddetine göre hesaplanır. İşitme kaybının tipi ise etkilenen frekans bölgesine ve odyogramın şekline göre belirlenir.

İşitme Kaybı Dereceleri Nelerdir?

İşitme kaybının derecesi odyometri testinin sonucuna göre kişinin işitme eşiklerinin ortalaması alınarak hesaplanır.

0-25 dB: Normal İşitme

26-40dB: Hafif Derece İşitme Kaybı

41-55dB: Orta Derece İşitme Kaybı 

56-70dB: Orta-İleri Derece İşitme Kaybı

71-90dB: İleri Derece İşitme Kaybı

+90dB: Çok İleri Derece İşitme Kaybı 

İşitme Kaybı Türleri Nelerdir?

İşitme kayıpları, sesin iletilmesi veya işlenmesinde meydana gelen sorunlardır. İşitme kayıpları patolojinin yerine yani etkilenen bölgeye göre 3 kategoride incelenir. Bunlar iletim tipi işitme kaybı, mikst tip işitme kaybı ve sensörinöral tip işitme kaybıdır.

İletim Tipi İşitme Kaybı

İletim tipi işitme kaybı, dış kulaktan gelen sesin orta kulağa iletilememesinden kaynaklanan işitme kaybı türüdür. Orta kulak, iç kulak veya beyinde bir problem yoktur. Problem yalnızca dış kulaktan gelen sesin iletilememesidir.

İletim Tipi İşitme Kaybının Sebepleri:

• Buşon (kulak kiri)
• Otitis Media (orta kulak iltihabı)
• Perforasyon (kulak zarı delinmesi)
• Otoskleroz (orta kulak kemikçikleri kireçlenmesi)
• Timpanoskleroz (kulak zarı kireçlenmesi)

İletim tipi işitme kaybı genellikle tedavi edilebilir bir işitme kaybı türüdür.

Sensörinöral Tip İşitme Kaybı

Sensörinöral tip işitme kaybı iç kulakta, kokleada veya işitme sinirinde meydana gelen hasarlardan kaynaklanır. Hastalık, travma veya yaşa bağlı olarak gelişebileceği gibi doğuştan da olabilir.

Sensörinöral işitme kayıpları genellikle kalıcıdır ve tedavisi işitme cihazı kullanmaktır.

Sensörinöral İşitme Kaybının Sebepleri:

• Genetik Faktörler
• Gürültü maruziyeti 
• Viral hastlaıklar
• Gebelikte veya doğumda oluşabilen komplikasyonlar
• Ototoksik ilaç kullanımı

Sensörinöral işitme kayıpları duymada azlık, ince seslerde azalma, duyduğunu anlamakta zorlanma ve tinnitus (çınlama) şikayetiyle ortaya çıkabilir.

Sensörinöral işitme kaybı, tek taraflı olabileceği gibi çift taraflı olarak da görülebilir. Sensörinöral işitme kaybı yaşayan kişiler gürültülü ortamlarda konuşulanları anlamakta zorluk çekerler.

Mikst (Karma) Tip İşitme Kaybı

Mikst tip işitme kaybı iletim tipi ve sensörinöral işitme kaybının karışımıdır. Hem iletimde sorun yaşanırken hem de iç kulak, koklea veya işitme sinirinde meydana gelen hasarlardan kaynaklanır.

Mikst tip işitme kaybında dış kulakyan gelen ses iç kulağa iletilirken bir kayıp yaşanır. Daha sonra iç kulakta veya kokleada işlenen seste de kayıp yaşanır.

Mikst Tip İşitme Kaybının Sebepleri:

• Kronik orta kulak iltihabı+iç kulak hasarı
• Geçirilmiş travmalar
• Cerrahi sonrası komplikasyonlar

Mikst tip işitme kaybının nedenleri hem iletim tipi işitme kaybının hem de sensörinöral işitme kaybının nedenleri aynı anda olabilir.

Mikst tip işitme kaybının tedavisi işitme kaybının nedenine göre cerrahi, ilaç tedavisi veya olabilir.

Ani İşitme Kaybı

Ani işitme kaybı, genellikle 72 saat içinde ortaya çıkan, çoğu zaman tek taraflı olan ve tıbbi acil durum olarak kabul edilen hızlı işitme kaybıdır. Tıbbi literatürde Ani Sensörinöral İşitme Kaybı olarak geçer. İç kulakta bulunan koklea’nın ani şekilde işlev bozukluğuna uğramasıyla ortaya çıkar ve acil tedavi gerektirir.

Ani İşitme Kaybının Belirtileri

• Bir kulakta aniden duyma azalması
• Kulakta doluluk hissi
• Çınlama (tinnitus)
• Baş dönmesi veya dengesizlik
• Sesleri boğuk ve uzaktan geliyor gibi hissetme

Bu belirtiler çoğu zaman aniden başlar ve kişi “kulağım tıkandı sanıyorum” şeklinde tarif eder.

Ani İşitme Kaybı Neden Olur?

Ani işitme kaybının kesin nedeni çoğu zaman bilinmez, ancak aşağıdaki faktörlerle ilişkilendirilebilir:

• Viral iç kulak enfeksiyonları
• Kan dolaşım bozuklukları
• Bağışıklık sistemi problemleri
• Ototoksik ilaçlar
• Aşırı stres
• Travmalar
• İç kulakta ani sıvı basıncı değişiklikleri

Ani işitme kaybı, 72 saat içinde gelişen hızlı duyma azalmasıdır ve acil tedavi gerektirir. Genellikle tek taraflıdır ve kulakta tıkanıklık, çınlama ve ani duyma kaybı ile ortaya çıkar.

Ani işitme kaybının tedavisinde zamanlama çok önemlidir. En etkili sonuç ilk 24-48 saat içinde alınır. Bu sürenin sonrasında başlanan tedavinin etkinliği azalır. İlk 1 haftadan sonra ani işitme kaybı kalıcı hale gelir.

İşitme Kaybının Tanılanması

İşitme kaybı tanısı için odyolojik değerlendirme gereklidir. Hastanın öyküsü, odyometre testi sonuçları, timpanometri testi sonuçları ile bütüncül bir yaklaşım izlenir. İşitme kaybının tanılanmasında odyologların rolü çok büyüktür.

Odyometri Testi Nedir?

Odyometri testi, bireyin işitme seviyesini ölçmek ve işitme kaybının türünü, derecesini ve hangi frekansları etkilediğini belirlemek için yapılan kapsamlı bir işitme değerlendirme testidir. Genellikle sessiz kabinde, odyometre adı verilen cihazlarla uygulanır. Odyometri testi; saf ses odyometrisi, konuşma odyometrisi, hava yolu ve kemik yolu ölçümleri gibi alt testleri içerir.

Timpanometri Testi Nedir?

Timpanometri, orta kulak ve kulak zarı fonksiyonlarını değerlendirmek için yapılan objektif bir işitme testidir. Kulak kanalına yerleştirilen prob aracılığıyla basınç değişimleri uygulanır ve kulak zarının bu basınca nasıl tepki verdiği ölçülür. Testin sonucunda timpanogram adı verilen bir grafik elde edilir. İşitme Kaybı yalnızca doktorlar ve odyologlar tarafından planlanan yöntemlerle (cerrahi, ilaç tedavisi, işitme cihazı) tedavi edilir.